De 4 temperamenten
In ieder mens zijn alle vier de temperamenten aanwezig.
Eén temperament is vaak overheersend, één volgt daar net onder, één is minder zichtbaar en één is nauwelijks aanwezig.
Wanneer de vier temperamenten in balans zijn, merk je vaak dat je evenwichtiger in het leven staat en beter kunt omgaan met wat er op je pad komt. Binnen mijn methode gebruik ik de temperamenten om inzicht te krijgen in hoe een kind gebeurtenissen verwerkt in het lichaam en hoe dit samenhangt met het zenuwstelsel en het brein.
"Het dominante temperament laat zien hoe een kind gebeurtenissen verwerkt — en wat het nodig heeft om zich weer veilig te voelen. "
Het dominante temperament geeft waardevolle informatie over hoe iemand reageert op spanning, prikkels en emoties. Wanneer we begrijpen hoe een kind gebeurtenissen verwerkt, weten we beter wat nodig is om weer een gevoel van veiligheid te ervaren — in zichzelf en in verbinding met anderen.
Hieronder vind je herkenningspunten per temperament.
Onthoud daarbij: niemand heeft alle kenmerken. Kijk welk temperament het meest herkenbaar is.
Ook uiterlijke kenmerken kunnen helpend zijn om een temperament te herkennen. Gedrag kan namelijk al vroeg worden beïnvloed door conditionering.
Conditionering betekent: aangepast gedrag laten zien om bijvoorbeeld lief gevonden te worden, geaccepteerd te worden of ergens bij te horen.
Hoe ziet dit kind eruit?
Herkenbaar aan:
- Stevig, gespierd lichaam
- Krachtige uitstraling
- Sterke nek en schouders
- Staat stevig op de benen
- Doelgerichte beweging
- Krachtige stem
- Warme handen en voeten
- Sportief
- Veel fysieke energie
- Luid aanwezig kunnen zijn
Hoe ziet dit kind eruit?
Herkenbaar aan:
- Vaak een mollig, zacht lichaam
- Een rond gezichtje
- Aanleg voor overgewicht
- Loopt wat sloffend, tilt de benen minder op
- Kijkt rustig en tevreden om zich heen
- Is sterk aanwezig in zijn lichaam
- Doet alles op zijn eigen tempo
- Het haar is stevig – heeft een sterke eigen wil te zien aan sterke weerborstels
Kleur Blauw
Hoe ziet dit kind eruit?
Herkenbaar aan:
- Slanke of lichte bouw
- Snelle, beweeglijke motoriek
- Lichte huid
- Levendige, heldere ogen
- Snel donkere kringen onder hun ogen
- Licht/ fijn haar, vaak ook krullen
- Veel mimiek
- Licht en wendbaar lichaam, lopen letterlijk op hun tenen
- Snel praten en bij tijden ook veel
- Moeite met stilzitten
- Vaak friemelen of bewegen
- Voelen licht bij het optillen
Kleur Geel
Hoe ziet dit kind eruit?
Herkenbaar aan:
• Tenger of slank gebouwd
• Soms wat houterige of stijve bewegingen
• Schouders iets naar voren
• Lang gezicht
• Groter voorhoofd
• Ogen dicht bij elkaar
• Grote neus, weinig lippen
• Uitstekende schouderbladen
• Groot hoofd, lichaam lijkt wat mee te hangen
• Lijkt soms een “kleine volwassene”
• Kan hulp nodig hebben bij spelen of zichzelf vermaken
• Heeft hulp nodig bij keuzes maken
• Ze hebben het vaak koud, met koude handen en voeten.
Kleur Groen
Iedereen heeft een eigen temperament — ook binnen ons gezin
Misschien herken je jezelf als kind in één van de vier temperamenten.
Naarmate we ouder worden, kunnen deze temperamenten meer in balans komen. In het leven zelf zien we alle vier de temperamenten terug.
Een temperament is aangeboren, maar erfelijkheid speelt hierin ook een rol. Dat zie ik ook binnen mijn eigen gezin. Mijn dominante temperament is sanguinisch (geel), net als mijn oudste dochter. Mijn jongste dochter is flegmatisch (blauw) en mijn man heeft een cholerisch (rood) temperament. Zo heeft ieder van ons zijn eigen manier van reageren, voelen en herstellen.
Als kind had ik zelf een melancholisch temperament. Wanneer een kind niet gezien wordt in zijn behoeften, kan het zich gaan aanpassen. Het zenuwstelsel blijft zich voortdurend aanpassen om veilig te blijven. Soms lijkt het dan alsof een temperament verandert, terwijl een kind zich eigenlijk steeds verder verwijdert van wie het van nature is.
Terugkeren naar wie je werkelijk bent, voelt als thuiskomen.
Het geeft rust in je lichaam, omdat je leert begrijpen wat jouw zenuwstelsel nodig heeft om zich veilig, gehoord en gezien te voelen — en om weer tot rust te komen na een gebeurtenis.
Wanneer je het temperament van je kind leert herkennen, wordt gedrag begrijpelijker — en weet je beter wat jouw kind nodig heeft.